Theo dõi huyết áp tại nhà: 5 nguyên tắc giúp gia đình chăm sóc cha mẹ chủ động hơn

Đo huyết áp tại nhà là một phần quan trọng trong việc theo dõi sức khỏe của người cao tuổi. Tuy nhiên, để những con số trở thành thông tin hữu ích, gia đình cần quan tâm đến cách đo, thời điểm đo và việc ghi nhận kết quả đều đặn.

“Hôm nay huyết áp của mẹ có cao không?” là câu hỏi quen thuộc trong nhiều gia đình. Nhưng nếu câu trả lời chỉ là một con số được nhớ lại, người thân khó biết mẹ đã đo lúc nào, vừa vận động hay đang nghỉ ngơi, có khó chịu gì đi kèm hay không.

Huyết áp có thể thay đổi theo thời điểm, hoạt động, cảm xúc và cách thực hiện phép đo. Vì vậy, theo dõi huyết áp tại nhà cần được xây dựng thành một thói quen có phương pháp. Dưới đây là năm nguyên tắc giúp gia đình đồng hành cùng cha mẹ hiệu quả hơn.

1. Chuẩn bị đúng trước khi đo

Tư thế và trạng thái cơ thể có thể ảnh hưởng đến kết quả. Trước khi đo, cha mẹ nên ngồi nghỉ yên tĩnh ít nhất 5 phút; giữ lưng có điểm tựa, hai bàn chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân. Khi sử dụng máy đo bắp tay, cần đặt cánh tay trên mặt phẳng, vòng bít ở ngang mức tim và tránh nói chuyện trong lúc đo.

Ngoài ra, nên tránh hút thuốc, uống đồ uống chứa caffeine hoặc tập thể dục trong vòng 30 phút trước khi đo; đi tiểu nếu cần và không quấn vòng bít bên ngoài lớp áo. Đây là những bước chuẩn bị được Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) khuyến nghị.

Gia đình có thể bố trí một góc đo cố định với ghế tựa, bàn đặt tay và sổ ghi chép. Khi mọi thứ đã sẵn sàng, việc duy trì thói quen sẽ thuận tiện hơn, đặc biệt với cha mẹ lớn tuổi.

2. Chọn thiết bị phù hợp và sử dụng đúng hướng dẫn

Một thiết bị dễ sử dụng sẽ giúp cha mẹ thoải mái hơn khi theo dõi sức khỏe. Tuy nhiên, sự thuận tiện cần đi cùng độ tin cậy và cách sử dụng phù hợp.

AHA khuyến nghị lựa chọn máy đo huyết áp tự động có vòng bít ở bắp tay, đã được kiểm định độ chính xác và có kích thước vòng bít phù hợp. Gia đình có thể mang máy đến buổi khám để được nhân viên y tế kiểm tra thao tác sử dụng. Xem thêm hướng dẫn lựa chọn máy đo của AHA.

Với đồng hồ hoặc thiết bị đeo, cần hiểu rõ phương pháp đo và phạm vi sử dụng của từng sản phẩm. Không mặc định rằng mọi kết quả từ thiết bị đeo đều tương đương với máy đo huyết áp được bác sĩ khuyến nghị.

Nếu sử dụng nhiều thiết bị, hãy ghi rõ nguồn của từng kết quả. Điều này giúp gia đình và nhân viên y tế hiểu đúng dữ liệu khi xem lại.

3. Duy trì thời điểm đo tương đối ổn định

Đo vào những thời điểm tương tự nhau giúp kết quả dễ so sánh hơn. Gia đình nên trao đổi với bác sĩ về lịch đo phù hợp với tình trạng sức khỏe và kế hoạch điều trị của cha mẹ.

Mỗi lần theo dõi, nên thực hiện hai lần đo cách nhau khoảng một phút và ghi lại cả hai kết quả, theo hướng dẫn theo dõi huyết áp tại nhà của AHA.

Để thói quen này dễ duy trì, người thân có thể cùng cha mẹ chọn khung giờ phù hợp với sinh hoạt hằng ngày. Tránh tạo cảm giác đo huyết áp là một nhiệm vụ nặng nề hoặc phải liên tục kiểm tra để tìm được con số “đẹp”.

Điều cần hướng đến là những lần đo đúng cách, có thể đối chiếu và được ghi nhận đầy đủ.

4. Ghi lại kết quả cùng bối cảnh, theo dõi sự thay đổi theo thời gian

Một kết quả đo chỉ phản ánh tình trạng tại thời điểm đó. Khi được lưu lại liên tục, các kết quả sẽ giúp gia đình mô tả rõ hơn những thay đổi giữa hai lần khám.

Nhật ký theo dõi nên có:

• Ngày, giờ đo và kết quả của từng lần đo.
• Thiết bị được sử dụng.
• Tình trạng hoặc triệu chứng đi kèm.
• Những thông tin đáng chú ý như vừa vận động, ngủ kém hoặc quên thuốc.

Chẳng hạn, ghi “đo buổi sáng, sau khi ngồi nghỉ, không có triệu chứng” sẽ cung cấp nhiều bối cảnh hơn một ảnh chụp màn hình không có chú thích.

Khi xuất hiện kết quả khác thường, hãy kiểm tra lại cách đo và tình trạng thực tế của cha mẹ. Không nên chỉ chọn lưu những kết quả bình thường hoặc bỏ qua các lần đo khiến gia đình lo lắng.

5. Không tự điều chỉnh thuốc dựa trên kết quả đo

Việc theo dõi tại nhà giúp cung cấp thêm thông tin cho quá trình chăm sóc. Quyết định dùng thuốc, đổi liều hoặc ngừng thuốc vẫn cần được trao đổi với bác sĩ.

Gia đình nên hỏi trước về khoảng huyết áp mục tiêu của cha mẹ, khi nào cần liên hệ cơ sở y tế và cách xử trí nếu kết quả khác thường. Có hướng dẫn cụ thể sẽ giúp người chăm sóc bình tĩnh hơn khi gặp tình huống ngoài dự kiến.

Nếu cha mẹ xuất hiện đau ngực, khó thở, yếu liệt, khó nói hoặc thay đổi thị lực đột ngột, cần tìm hỗ trợ cấp cứu ngay; không chờ ghi đủ nhật ký hay chờ đến lịch tái khám.

FamiLink đồng hành cùng gia đình trong việc theo dõi sức khỏe

Với những người con không thể ở cạnh cha mẹ mỗi ngày, việc tập hợp thông tin sức khỏe là một nhu cầu thiết thực. Các kết quả nằm rải rác trong sổ tay, tin nhắn hoặc ảnh chụp thường khiến việc xem lại mất thời gian.

FamiLink, do VTI Medical phát triển, kết nối thiết bị theo dõi với Ứng dụng Gia đình, hỗ trợ các thành viên tập hợp và theo dõi thông tin sức khỏe theo khả năng của thiết bị được sử dụng.

Khi có thông tin rõ ràng hơn, cuộc gọi hỏi thăm cũng có thể cụ thể hơn: “Hôm nay mẹ đo lúc nào?”, “Mẹ có thấy chóng mặt không?”, “Mình lưu lại để trao đổi với bác sĩ trong lần khám tới nhé”.

Giá trị của công nghệ nằm ở việc giúp sự quan tâm được duy trì đều đặn và có thêm cơ sở. Dữ liệu từ thiết bị hỗ trợ theo dõi, không thay thế chẩn đoán hoặc quyết định điều trị.

Đăng ký ngay dưới đây để tìm hiểu cách FamiLink hỗ trợ gia đình đồng hành cùng cha mẹ trong việc theo dõi sức khỏe hằng ngày.